Powoli już dobiega końca sezon wystaw 2011. W tym roku byłam, jak zwykle, na wystawie białostockiej, którą niedawno opisywałam. A teraz napiszę coś na temat tego, jak się odbywają wystawy psów w Polsce, z jakimi pojęciami czy popularnymi skrótami możemy się w tym temacie spotkać i co one oznaczają.
Dodam, że piszę o wystawach organizowanych przez Związek Kynologiczny w Polsce.
Zacznijmy od rodzajów wystaw - organizowane są:
- wystawy międzynarodowe (FCI) z prawem przyznawania CACIB,
- wystawy krajowe,
- wystawy klubowe,
- wystawy championów.
A organizują je Zarządy Oddziałów i Kluby Ras ZKwP.
Na wystawy oczywiście mogą być zgłaszane psy rasowe (posiadające rodowód, ewentualnie metrykę, jeśli rodowód jest jeszcze w przygotowaniu), zarejestrowane w ZKwP lub w innych organizacjach kynologicznych uznanych przez FCI.
Przez organizatora zapraszani są sędziowie kynologiczni z odpowiednimi uprawnieniami, którzy na danej wystawie będą oceniali poszczególne rasy czy klasy psów.
Minimalny wiek wystawianego psa to 3 miesiące. W zależności od wieku, a później też i od innych czynników (np. posiadanie odpowiedniego certyfikatu czy tytułu), psy każdej rasy mogą być wystawiane w różnych klasach. Dzielą się one następująco:
- klasa baby - psy w wieku od 3 do 6 miesięcy,
- klasa szczeniąt - psy w wieku od 6 do 9 miesięcy,
- klasa młodzieży - psy w wieku od 9 do 18 miesięcy,
- klasa pośrednia - psy w wieku od 15 do 24 miesięcy,
- klasa otwarta - psy w wieku powyżej 15 miesięcy,
- klasa użytkowa - psy w wieku powyżej 15 miesięcy, posiadające certyfikat użytkowości (ta klasa występuje tylko w rasach podlegających próbom pracy, np. rasy myśliwskie),
- klasa championów - psy posiadające tytuł championa międzynarodowego lub krajowego (klasa ta nie dotyczy championów młodzieżowych),
- klasa weteranów - psy, które ukończyły 8 lat.
Wiek psa liczy się na dzień wystawiania, czyli np. jeśli chcemy zgłosić pieska do klasy baby, to co najmniej w dniu wystawy musi on mieć skończone 3 miesiące.
Jak odbywa się wystawa?
Na terenie odbywającej się wystawy znajdziemy wydzielone odpowiednio miejsca, zwane ringami. Ringi są ponumerowane (w zależności od rodzaju wystawy, jest ich kilka lub kilkanaście) i w każdym z nich ocenianych jest zazwyczaj kilka ras psów z tej samej grupy FCI (ewentualnie, jeśli mamy do czynienia z wystawą mniejszej rangi, np. tylko jednej rasy, to w różnych ringach mogą być oceniane poszczególne klasy). Na ringu pracuje sędzia kynologiczny, sekretarz ringowy, gospodarz ringu (ewentualnie asystent kynologiczny) oraz w razie potrzeby tłumacz. Poza tymi osobami, na ringu mogą przebywać wystawcy z psami aktualnie ocenianej klasy. Każda klasa podzielona jest też według płci - najpierw oceniane są psy danej klasy, a następnie suki tej samej klasy. Sędzia ocenia danego psa na podstawie obowiązującego dla danej rasy wzorca FCI - ogląda psa w statyce i w ruchu, bada jego budowę, uzębienie, a następnie przyznaje psu ocenę, którą uzasadnia stosownym opisem, ewentualnie po porównaniu przyznaje też lokaty, certyfikaty/wnioski i tytuły. Wszystko to jest zapisywane przez sekretarza na karcie oceny psa (podpisanej przez sędziego), której oryginał wydawany jest wystawcy, zaś kopie po wystawie wędrują do stosownego Oddziału ZKwP i do Zarządu Głównego.
Każdy oceniany pies, oprócz psów z klasy baby i szczeniąt, może zdobyć jedną z ocen:
- doskonała (dosk.),
- bardzo dobra (bdb),
- dobra (db),
- dostateczna (dost.),
- dyskwalifikująca (dyskw.),
- nie do oceny (ndo).
Natomiast w klasach baby i szczeniąt możliwe oceny to:
- wybitnie obiecująca (wo),
- obiecująca (ob),
- mało obiecująca (mo).
Psy z oceną doskonałą i bardzo dobrą w danej klasie, w drodze porównania mogą uzyskać lokaty (I - IV, przy czym najpierw na lokatach ustawiane są psy z oceną dosk., a dopiero jako dalsze te z oceną bdb), a trzy najlepsze, z oceną doskonałą, jeżeli organizator przewiduje, mogą dostać też medale (złoty, srebrny, brązowy) lub rozety.
Certyfikaty/wnioski:
CWC/CAC - jest to certyfikat na wystawowego championa Polski; mogą go uzyskać na każdej wystawie, w każdej rasie, w klasie pośredniej, otwartej, użytkowej i championów, psy i suki, które otrzymały ocenę doskonałą i lokatę I w swojej klasie.
CACIB - jest to certyfikat na międzynarodowego championa piękności i międzynarodowego championa wystawowego, przyznawany na wystawie międzynarodowej; w danej rasie może go uzyskać tylko jeden pies i jedna suka, które wyłaniane są na podstawie porównania psów/suk z oceną doskonałą i lokatą I z klas pośredniej, otwartej, użytkowej i championów. Przyznanie CACIB-u jest równoznaczne z automatycznym przyznaniem CWC/CAC.
res. CACIB - czyli rezerwowy CACIB, przyznawany jest po przyznaniu CACIB-u, w drodze dalszego porównania, gdzie na miejsce wyróżnionego już psa/suki wchodzi drugi doskonały pies/suka z tej samej klasy co zwycięzca; res. CACIB może być przekształcony w CACIB, jeśli pies, który zdobył CACIB posiada już tytuł Międzynarodowego Championa Piękności lub Wystawowego lub jeśli już spełniał warunki potrzebne do posiadania tego tytułu lub gdy ten CACIB nie zostanie zatwierdzony przez FCI.
Tytuły (i ich skróty):
- przyznawane w ringu:
Najlepsze Baby w Rasie (NBwR) - może zostać wybrane w drodze porównania psa i suki z ocenami wybitnie obiecującymi i pierwszymi lokatami z klasy baby,
Najlepsze Szczenię w Rasie (NSZwR) - może zostać wybrane w drodze porównania psa i suki z ocenami wybitnie obiecującymi i pierwszymi lokatami z klasy szczeniąt,
Zwycięzca Młodzieży (Zw. Mł./ BOS Junior) - tytuł ten może otrzymać w każdej rasie pies i suka, które w klasie młodzieży uzyskały ocenę doskonałą i lokatę pierwszą,
Najlepszy Junior w Rasie (NJwR/ BOB Junior) - może zostać wybrany w drodze porównania Zwycięzców Młodzieży psa i suki,
Zwycięzca albo Najlepszy Dorosły Pies/Suka w Rasie (Zw./ BOS - Best of Sex) - może zostać wybrany w drodze porównania spośród psów/suk z ocenami doskonałymi i pierwszymi lokatami z klas pośredniej, otwartej, użytkowej i championów,
Najlepszy Weteran w Rasie (NWwR) - może zostać wybrany w drodze porównania psa i suki z ocenami doskonałymi i pierwszymi lokatami z klasy weteranów,
Zwycięzca Rasy (ZR/ BOB - Best of Breed) - o ten tytuł mogą konkurować psy i suki, które na danej wystawie zdobyły tytuł "Zwycięzca Młodzieży", "Zwycięzca" oraz te, które otrzymały ocenę doskonałą i pierwszą lokatę w klasie weteranów. Tytuł przyznaje sędzia oceniający daną rasę w ringu, a jeśli tę samą rasę ocenia kilku sędziów, to przez organizatora wystawy wyznaczany jest sędzia i ring do dokonania tego wyboru.
- przyznawane w tzw. ringu honorowym, podczas konkurencji finałowych:
Najpiękniejszy Pies Ras Polskich - wybierany jest spośród psów ras polskich, które otrzymały na danej wystawie tytuł "Zwycięzca Rasy" (BOB); ciekawym wyjątkiem w tej konkurencji jest możliwość przyznania lokat od I do V, ze względu na to, że mamy dokładnie 5 rodzimych ras,
Najlepsza Para Hodowlana - wybierana spośród zgłoszonych do tej konkurencji par hodowlanych; parę stanowią pies i suka tej samej rasy, które są własnością tego samego właściciela(i),
Najlepsza Grupa Hodowlana - wybierana spośród zgłoszonych do tej konkurencji grup hodowlanych; grupę stanowią minimum 3 a maksimum 5 psów/suk tej samej rasy, o tym samym przydomku hodowlanym, nie muszą być one własnością hodowcy,
Najpiękniejszy Weteran (BIS Weteran) - zostaje wybrany spośród psów/suk, które w swojej rasie otrzymały tytuł Najlepszego Weterana i tym samym nominację do konkurencji finałowych,
Najpiękniejsze Baby (BIS Baby) - zostaje wybrane spośród psów/suk, które w swojej rasie otrzymały tytuł Najlepszego Baby i tym samym nominację do konkurencji finałowych,
Najpiękniejsze Szczenię (BIS Puppy) - zostaje wybrane spośród psów/suk, które w swojej rasie otrzymały tytuł Najlepszego Szczenięcia i tym samym nominację do konkurencji finałowych,
Najpiękniejszy Junior Wystawy (NJW/ BIS Junior) - zostaje wybrany spośród psów/suk, które na danej wystawie w swojej rasie otrzymały tytuł Najlepszego Juniora i tym samym nominację do konkurencji finałowych; najpierw sędzia wybiera wśród najlepszych juniorów od 0 do 3 finalistów z każdej grupy FCI, a następnie, gdy już zakończy wybór finalistów z poszczególnych grup, przystępuje do wyboru spośród nich zwycięzcy (wybierając i ustawiając 4 psy na lokatach I-IV); jeśli wystawa trwa dłużej niż 1 dzień, w ostatnim dniu organizator może zorganizować porównanie zwycięzców z poszczególnych dni,
Zwycięzca Grupy (ZG/ BOG - Best of Group) - zostaje wybrany spośród psów/suk, które na danej wystawie zdobyły tytuł Zwycięzcy Rasy (BOB) i należą do tej samej grupy FCI, sędzia wybiera 4 najlepsze i ustawia je na lokatach I-IV,
Najpiękniejszy Pies Wystawy (NPW/ BIS - Best in Show) - wybierany jest spośród zwycięzców poszczególnych grup (BOG); jeśli wystawa trwa dłużej niż 1 dzień, wyboru tego dokonuje się ostatniego dnia, na koniec wystawy, spośród zwycięzców wszystkich 10 grup FCI sędzia wybiera 4 najlepsze psy/suki i ustawia je na lokatach I-IV; na wystawach, na których wystawiane są psy z jednej grupy FCI nie ma wyboru BOG, a zamiast tego, od razu wybierany jest BIS.
- przyznawane tylko na jednej wystawie międzynarodowej:
Młodzieżowy Zwycięzca Polski (Mł. Zw. PL) - tytuł przyznawany tylko na jednej wystawie międzynarodowej w roku, z podaniem miasta i roku, uzyskuje go pies i suka, według zasad odpowiadających przyznawaniu tytułu Zw. Mł.,
Zwycięzca Polski (Zw. PL) - tytuł przyznawany tylko na jednej wystawie międzynarodowej w roku, z podaniem miasta i roku, uzyskuje go pies i suka, według zasad odpowiadających przyznawaniu tytułu Zw. (BOS).
- przyznawane tylko na wystawach klubowych:
Młodzieżowy Zwycięzca Klubu (Mł. Zw. Kl.) - może zostać przyznany psu i suce na wystawach klubowych, według zasad ustalonych przez Kluby,
Zwycięzca Klubu (Zw. Kl.) - jak wyżej
Najlepszy Reproduktor - do tej konkurencji musi być przedstawione zgłoszone na tę samą wystawę potomstwo (minimum 4 potomków, pochodzących z co najmniej 2 skojarzeń) psa ubiegającego się o ten tytuł,
Najlepsza Suka Hodowlana - do konkurencji musi być przedstawione również zgłoszone na tę samą wystawę potomstwo (minimum 4 potomków, pochodzących z co najmniej 2 skojarzeń) suki ubiegającej się o ten tytuł,
Najlepsza Hodowla - do konkurencji przedstawione muszą być psy/suki o tym samym przydomku hodowlanym - minimum 4 przedstawicieli rasy zgłoszonych na daną wystawę.
- przyznawane tylko na wystawach championów:
Zwycięzca Wystawy Championów - może otrzymać w każdej rasie pies i suka na wystawie championów (z podaniem miasta i roku); konkurują tu psy (suki) z tytułami: Międzynarodowego Championa Piękności, Championa oraz Młodzieżowego Championa (w okresie pierwszego roku po uzyskaniu tego tytułu) danego kraju.
Championaty:
- krajowe:
Młodzieżowy Champion Polski (Mł. Ch. PL) - tytuł, który może być przyznany na podstawie 3-krotnie uzyskanego tytułu Zw. Mł., od 3 różnych sędziów; przynajmniej jeden z tytułów musi zostać przyznany na wystawie klubowej lub międzynarodowej; nie jest wymagany określony przedział czasu między tytułami,
Champion Polski (Ch. PL) - podstawą do otrzymania tego tytułu jest uzyskanie trzech CWC/CAC od trzech różnych sędziów, w tym co najmniej jeden na wystawie klubowej lub międzynarodowej, pod warunkiem, że między pierwszym a ostatnim wnioskiem upłynęło co najmniej 6 miesięcy,
- międzynarodowe:
Międzynarodowy Champion Piękności (C.I.B.) - jeśli rasa nie podlega próbom pracy, to tytuł ten mogą otrzymać psy, które uzyskały 4 certyfikaty CACIB w 3 różnych krajach, od 3 różnych sędziów, w minimalnym odstępie 1 rok i 1 dzień; jeśli rasa podlega próbom pracy, to do uzyskania tytułu wymagane są: 2 certyfikaty CACIB w 2 różnych krajach, od 2 różnych sędziów, pomiędzy pierwszym a ostatnim wnioskiem CACIB musi upłynąć przynajmniej 1 rok i 1 dzień, co najmniej trzecia lokata lub ocena dobra podczas konkursów, na których przyznawany jest wniosek na Championat Pracy Krajowy (CPC), jeśli próby oceniane są za pomocą punktów, zamiast oceny bierze się pod uwagę ilość pkt - pies musi uzyskać co najmniej 75% możliwych punktów, wyjątkiem są foksteriery i psy użytkowe - więcej o tych wymogach można przeczytać w odpowiednich regulaminach,
Międzynarodowy Champion Wystawowy (C.I.E.) - tytuł, który może zostać przyznany psom ras poddawanych próbom pracy, wymagane do uzyskania go są: 4 wnioski CACIB uzyskane w 3 krajach od 3 różnych sędziów, pomiędzy pierwszym a ostatnim wnioskiem musi upłynąć przynajmniej 1 rok i 1 dzień.
